Vanochtend heb ik een mooi boek van Jon Katz uit gelezen: Izzy & Lenore – Two Dogs, an Unexpected Journey, and Me. Jon Katz bezoekt samen met zijn Border Collie Izzy, als vrijwilliger palliatieve zorg (hospice volunteer) mensen die ongeneeslijk ziek zijn. Een mooie combinatie van Animal Assisted Activities (AAA) en vrijwillige palliatieve zorg. Hij schrijft over wat hij meemaakt als bezoekvrijwilliger. Maar het gaat ook over zijn eigen ervaringen met zijn honden en de andere dieren op zijn boerderij.
Katz vertelt over zijn eerste bezoek met Izzy als ‘hospice volunteer’. Jamie, een 86-jarige vrouw die Alzheimer heeft, reageerde op Izzy en praatte tegen hem. Jamie’s dochter gaf aan dat ze haar moeder voor het eerst in weken echte woorden hoorde gebruiken. Timmy, een jongen van 7 die een hersentumor heeft en niet meer beter kan worden, knuffelde vooral met Izzy. En zo vielen ze samen in slaap. Paul, die dementie heeft, begon weer te praten in de tijd dat Izzy hem bezocht. Zijn conditie verbeterde zoveel dat hij geen palliatieve zorg meer kreeg. En als laatste voorbeeld zorgde Izzy ervoor dat Glen over zijn eigen leven en verdriet kon praten in de laatste weken van zijn leven.
Aan het eind van het boek vraagt Katz zich af waarom de aanwezigheid van zijn hond zoveel betekent voor deze mensen. Juist in de laatste fase zijn er zoveel andere dingen om mee bezig te zijn: het verleden, afscheid nemen en wat gaat er komen? Toch merkt hij dat het bezoek van Izzy er toe doet, zelfs als mensen niet meer volledig bij bewustzijn zijn. Izzy accepteert de mensen zoals ze zijn, het maakt niet uit hoe ze eruit zien, hoe ze ruiken of hoe ze voelen. Mensen hoeven geen goede indruk op de hond te maken en ze hoeven niets uit te leggen. Het enige wat ze hoeven doen, is de hond aanraken en vasthouden.
Part of it, I could see, was a need for love without reservations. Izzy simply loved them and accepted them, no matter what they looked like, smelled like, felt like. They didn’t have to talk to Izzy, impress him, explain themselves, exert themselves. They could simply touch and hold him.
I think Izzy served as an emotional channel as well. I don’t know how or why, but I saw it: Izzy allowed access to feelings people wouldn’t or couldn’t express to other people. The dog opened a door, and all sorts of things poured through it – grief, fear, memories, laughter.
Sometimes spouses and children coultn’t bear to face or discuss death; sometimes the dying didn’t want to burden their loved ones with their feelings. Sometimes they were afraid to talk openly to doctors or nurses or volunteers, because they didn’t want to cause trouble, be of bother or get sent to a nursing home or hospital.
Izzy, however, was happy to be with dying people, to hear whatever they wanted to say. Their grief and their sadness or regret, their quiet but urgent efforts to come to terms with their deaths – he never turned away from any of it.
Meer lezen?
Jon Katz, Izzy & Lenore – Two Dogs, an Unexpected Journey, and Me (2008, ISBN 978-0-8129-7774-5)